Woordvoering en voorlichting bij een aanslag
Na een terroristische aanslag zullen lokale overheden - evenals bij een reguliere ramp - kunnen terugvallen op hun draaiboeken voorlichting. Wel zal na een terroristische aanslag de maatschappelijke onrust groter zijn dan bij een reguliere ramp. Ook komt bij een terroristische aanslag de justitiële component prominenter naar voren. Daarnaast zal na een aanslag ook op nationaal niveau woordvoering plaatsvinden. Het Expertisecentrum voor Risico- en Crisiscommunicatie (ERC) en de NCTb hebben de volgende best practices geformuleerd voor communicatie na een terroristische aanslag:
- Eenheid in woordvoering
Er is afstemming nodig tussen de woordvoerders op lokaal en nationaal niveau over het tijdstip waarop informatie naar buiten wordt gebracht, de inhoud van de boodschap en de ‘tone of voice’. Bij een terroristische aanslag zal ook op nationaal niveau door de minister van Veiligheid en Justitie en de minister-president binnen korte tijd na de aanslag een verklaring worden afgelegd. De regie op communicatie op rijksniveau ligt bij de NCTb, in nauw overleg met het ERC. Lokale woordvoerders kunnen ten behoeve van de afstemming contact opnemen met de NCTb. Zo snel mogelijk zullen voorlichtingsliaisons tussen rijk en gemeente worden uitgewisseld. Bij de woordvoering staat de eigen bestuurlijke verantwoordelijkheid centraal. Dit houdt onder meer in dat niet over de werkzaamheden van andere bestuurslagen en private partners wordt gesproken. - Breng snel een eerste verklaring uit (liefst binnen één uur)
De eerste verklaringen na de aanslag zijn bepalend voor de beeldvorming in de samenleving. Daarna is bijsturen heel moeilijk. - Blijf bij de feiten
Vermijd ‘grote woorden’ als ‘vijand’ en ‘oorlog’. Spreek bijvoorbeeld over een ‘verschrikkelijk incident’ of ‘verschrikkelijke gebeurtenis’ zolang niet helder is of er sprake is van een terroristische aanslag. Zolang niet zeker is of de daders religieuze of etnische motieven hebben, is het verstandig om verwijzingen naar religies en etniciteit te vermijden. - Bied duidelijkheid over het vervolg
Geef aan wanneer het volgende persmoment plaatsvindt. Als op een vraag nog geen antwoord beschikbaar is, geef dan aan dat het antwoord er nog niet is, wanneer het antwoord wel komt en wanneer de media dit krijgen. Wanneer kort na het incident (nog) weinig tot geen aanvullende gegevens over het incident bekend zijn, is het verstandig alleen een verklaring af te leggen en de mogelijkheid tot het stellen van persvragen tot een nader moment uit te stellen. - Continue informatievoorziening
Zorg voor continue informatievoorziening richting de media, zowel inhoudelijk als procesmatig. - Buitenlandse pers
Schakel zo nodig tolken in. Diverse incidenten hebben laten zien dat redelijke beheersing van het Engels onvoldoende is om tijdens crises goede woordvoering te verrichten. Het is van belang om richting buitenlandse en binnenlandse pers een consistente informatievoorziening te betrachten, om afwijkende - en mogelijk verwarrende - berichtgeving te voorkomen.
E-learning Workshop Zeker van je Zaak
De workshop Zeker van je Zaak is nu in e-learning module beschikbaar. Hiermee kunt u uw medewerkers leren zien dat er ook op de werkplek verdachte situaties kunnen zijn die de bedrijfsvoering ernstig kunnen verstoren. Het gebruik van de e-learning module is kosteloos. U dient wel een inlogcode aan te vragen.
E-learning module ATb
Weet u wat u moet doen bij een terroristische dreiging? Om bedrijven en instellingen in sectoren die van vitaal belang zijn voor de Nederlandse economie zich daarop voor te laten bereiden, heeft de NCTb een e-learning module ontwikkeld. De module geeft uitleg over het Alerteringssysteem Terrorismebestrijding (ATb) en hoe organisaties hier mee kunnen werken.


