Uitgangspunt van het Stelsel Bewaken en Beveiligen is dat burgers en bedrijven zelf verantwoordelijk zijn voor hun veiligheid. De overheid neemt pas beveiligingsmaatregelen als een burger op eigen kracht of met hulp van de organisatie waar hij werkzaam is geen weerstand kan bieden tegen de aantasting van zijn veiligheid en als de dreiging en het risico daartoe aanleiding geven. Bij dreigingen die de normale beveiligingsnormen van een bedrijf te boven gaan, komt de overheid ook in beeld. De decentrale overheid is primair verantwoordelijk voor het uitvoeren van maatregelen ter beveiliging en bewaking van personen en objecten, tenzij sprake is van een rijksverantwoordelijkheid.

Verantwoordelijkheid rijksoverheid (‘Rijksdomein’)
De rijksoverheid heeft een bijzondere verantwoordelijkheid voor een beperkte groep personen, objecten of diensten, vanwege het nationale belang dat met hun veiligheid en ongestoord functioneren is gemoeid. Dit is het geval bij:

• Bepaalde buitenlandse functionarissen, objecten en internationale instellingen in Nederland.
• Nederlandse personen en objecten waarbij door de functie en de aard en/of herkomst van de dreiging de kans bestaat dat de nationale of internationale democratische rechtsorde wordt geschaad en/of de veiligheid van de Staat in het geding is.
• Bepaalde personen werkzaam in de strafrechtspleging.

Hiervan bestaat een zogenaamde 'limitatieve lijst'. Overigens is het beschermingsniveau in het decentrale (lokale) domein kwalitatief hetzelfde als in het rijksdomein.

Treffen van beveiligingsmaatregelen
Op basis van de ernst en waarschijnlijkheid van de dreiging, beoordeelt de lokale driehoek (burgemeester, politie en Openbaar Ministerie) of het nodig is om beveiligingsmaatregelen te treffen en zo ja, welke. Hoe hoger de ernst en waarschijnlijkheid van de dreiging, hoe zwaarder het maatregelenpakket zal uitvallen. In gevallen waarin de Coordinator Bewaken en Beveiligen van de NCTb een advies over de te treffen maatregelen heeft verstrekt, wordt dat advies doorgaans door de lokale driehoek opgevolgd. De operationele uitvoering is een taak van de regionale politie.